Sporen van vroeger: Pandemieën ook in Lisse | Lissernieuws
Logo lissernieuws.nl
Een snaveldokter probeerde besmetting van de pest te voorkomen
Een snaveldokter probeerde besmetting van de pest te voorkomen (Foto: Oud Lisse)
Sporen van Vroeger

Sporen van vroeger: Pandemieën ook in Lisse

  Column

Door corona zijn wereldwijd veel mensen overleden. De angst voor en voorzorgmaatregelen tegen het coronavirus hebben de wereld in zijn greep. Ook in Lisse. Zo’n ernstige wereldwijde epidemie is in de geschiedenis echter geen uitzondering. Voorbeelden van gevaarlijke besmettelijke ziekten door bacteriën zijn de pest, de tering (tuberculose) en cholera; door virussen onder meer de pokken, hiv, Spaanse griep (influenza) en nu corona. Tuberculose is nog steeds de meest dodelijke infectieziekte ter wereld. Elk jaar krijgen 10 miljoen mensen deze ziekte. Er overlijden meer dan 1,5 miljoen mensen per jaar aan tbc. In het verleden waren er in Europa, waaronder Nederland miljoenen slachtoffers te betreuren.

Pest, ook de Haastige Ziekte of Zwarte Dood genoemd, is een besmettelijke infectieziekte die wordt veroorzaakt door een bacterie. Deze wordt overgedragen van ratten op mensen via rattenvlooien. De ziekte heeft in het verleden tot massale sterfte onder de Europese bevolking geleid. Wereldwijd komt de pest nog voor in een aantal landen, waaronder Madagaskar, Congo en Peru. De pest kwam vanuit de in het wild levende knaagdieren via de Zijderoute uit het Oosten. In 1347 bereikte de eerste pandemie de havensteden van Italië en verspreidde zich van daaruit razendsnel over Europa en bracht ongekende rampspoed met zich mee. In enkele jaren stierf een derde van de Europese bevolking. De ziekte bleef in Europa hangen. Met wisselende tussenpozen veroorzaakte de pest aan het begin van de 17e eeuw her en der catastrofes met vele doden. De derde pestpandemie begon in 1855 in de provincie Yunnan in China. Deze pandemie kostte alleen al in China en India meer dan twaalf miljoen mensenlevens.

Pest in Lisse
Ook in Lisse heeft de pest toegeslagen. Arie de Koning, vrijwilliger bij de VOL, heeft onderzoek naar de pest in Lisse gedaan en daarover in 2018 een lezing in de Vergulde Zwaan gehouden. Hij is in de oude archieven van Lisse diverse aanwijzingen over de pest in Lisse tegengekomen. Het staat vast dat er minimaal 4 slachtoffers aan de pest zijn overleden. Zo staat er in een transportacte uit 1603 van de Heilige Geest Armen van Lisse dat Dircx Thonis Vranckenssoon (van den Burgh) 100 gulden aan de Armenmeesters vermaakte. Er staat dat hij ‘te bedde lag vanweege de Pest’. Later bezweek hij daaraan. In 1603 was er een grote epidemie in Leiden. De regio tussen Leiden en Haarlem had goede verbindingen via Lisse. Door de postkoets, vrachtkarren en ander vervoer werd de ziekte verspreid over de dorpen langs deze route. Onhygiënische toestanden met ratten en vlooien deden de rest.

Cultuur-Historische Vereniging “Oud Lisse”, info@oudlisse.nl

Meer berichten
 
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=13225537&size=160x600&promo_sizes=120x600&cb=[CACHEBUSTER]&promo_alignment=center&referrer=lissernieuws.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=216" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=13225535&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=lissernieuws.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=216" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>