Afbeelding van de drakenwortel. Verspreidt een ondraaglijke stank tijdens de korte bloei.
Afbeelding van de drakenwortel. Verspreidt een ondraaglijke stank tijdens de korte bloei. Foto: De Zwarte Tulp

Magische bollen en knollen: botanische prenten uit vier eeuwen

LISSE n Abracadabra, simsalabim of hocus pocus zijn toverspreuken om wonderen mee te verrichten. Maar ook de plantenwereld levert pure magie. Planten zijn nuttig: je kunt er parfum van maken, zeep, tandpasta, zalf tegen sproeten en medicijnen tegen hartfalen, koorts, keelpijn, insecten- en slangenbeten en bronchitis. Maar de meeste planten zijn behalve heilzaam ook giftig.

De bol, knol, wortel(stok), vrucht, blad of bloem kan zowel een positieve als een negatieve medicinale werking hebben. De dosis bepaalt. De monnikskap bijvoorbeeld helpt in kleine hoeveelheden tegen hartkwalen, maar in grotere hoeveelheden is zelfs de honing van de monnikskap zeer giftig. Daarom werd extract van de plant in de oudheid gebruikt voor het doden van terdoodveroordeelden. Of neem het rode sap uit de bladeren van de rode poederkwast, de bloedlelie, die stopt het bloeden van wonden, maar andere delen van de plant zijn giftig. Eeuwen geleden is deze kennis door mensen die dicht bij de natuur stonden, – heksen, magiërs of natuurmensen, hoe je ze ook wilt noemen – proefondervindelijk vergaard en vastgelegd. Artsen hebben later die kennis overgenomen en uitgebreid.

De bollen en knollen op de tentoonstelling in Museum De Zwarte Tulp zijn getekend vanwege hun schoonheid, maar in de boeken waarvoor ze gemaakt werden, wordt vaak nog de goede én de slechte werking van de plant vermeld. De tentoonstelling met botanische prenten uit vier eeuwen is te zien van 17 september tot en met 8 december.


Nieuw blaasorkest in Lisse?

muziek n In de gehele Bollenstreek zijn best veel muziekgezelschappen. Waarom dan een nieuw orkest? Initiatiefnemer André van der Leest zegt dat dit vaak harmonie- of fanfareorkesten zijn, naast een aantal orkesten voor straatmuziek en evenementen. Wat volgens Van der Leest nog ontbreekt, is een blaasorkest dat zich richt op Böhmische, Moravische en Egerländer muziek. 

Van der Leest: "Sinds een klein jaar woon ik nu in Lisse en heb ik me georiënteerd in de Bollenstreek bij andere orkesten, maar deze muziek heb ik nog niet kunnen vinden. Voor de vele liefhebbers van deze muziek is zowel het spelen als beluisteren een fantastische gewaarwording. De Aarebeijeplukkers in Roelofsarendsveen zijn daarbij een mooi voorbeeld. Dat is een prima blaasorkest met een uitstekende bezetting en repertoire. Zij hebben hun medewerking toegezegd bij de oprichting van Blaasorkest Lisse. Onder het motto ‘Hoe meer blaasmuziek hoe beter’."

Van der Leest heeft zelf ruime ervaring in deze muziek als muzikaal leider en trompettist/zanger, en hij beschikt over een groot archief dat hij graag in Lisse en omgeving zou willen inzetten. "Inmiddels heb ik een initiatief op Facebook gezet met de eerste reacties daarop die hoopvol stemmen. Voor dit nieuwe blaasorkest zoek ik de volgende muzikanten/instrumenten: trompet of flügelhorn, klarinetten, tenorhorns of baritons, trombones of hoorns, een bas en een drummer die deze muziek kent of wil leren. Inmiddels heb ik enkele belangstellenden kunnen noteren, maar er zijn meer muzikanten nodig om een succesvolle start te kunnen maken." Aanmeldingen en reacties graag per mail naar afam2591@gmail.com.